Schaaldier · Atlantische kust
Homarus gammarus
● IUCN: niet bedreigd · gevangen met fuiken
Wie denkt dat een kreeft rood is, heeft hem alleen op het bord gezien. Levend is de Europese kreeft diep blauwzwart, met kleine lichte vlekjes. In Bretagne heet hij gewoon homard breton, of homard bleu: een van de duurste en meest gewaardeerde schaaldieren van Frankrijk.
| Leefgebied | Rotsige zeebodems met spleten en holen, van de laagwaterlijn tot tientallen meters diep |
| Lengte | Meestal 25–50 cm; meestal 0,5–1,5 kg op de markt |
| Seizoen op het bord | April tot september |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Blauwzwart pantser met kleine lichte vlekjes, twee grote, ongelijke scharen (een breekschaar en een knipschaar) en lange rode voelsprieten |
| Verwar niet met | De Amerikaanse kreeft, die bruingroen tot oranje is en vaak bevroren of levend uit Canada komt |
| Dieet | Krabben, schelpdieren, zee-egels, wormen en aas |
Waar kom je ze tegen?
Moeilijkheid: ●●●●● Lastig
Overdag zit hij verstopt in een rotsspleet. Duikers zien soms alleen de voelsprieten en scharen naar buiten steken.
| Bretagne | De rotsige kusten en eilanden, van Roscoff tot de Glénan-eilanden |
| Op de markt | Levend in de bassins van de vishallen en viswinkels langs de Bretonse kust |
| Tip | In het aquarium Océanopolis in Brest zie je hem in zijn natuurlijke kleuren |
Wist je dat een kreeft pas rood wordt als hij gekookt wordt? In zijn pantser zit een rode kleurstof die vastgebonden is aan een eiwit en daardoor blauw lijkt. Hitte breekt die binding, en dan komt het rood tevoorschijn.
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
De kreeft is een kluizenaar. Overdag verdedigt hij zijn eigen hol tussen de rotsen, ’s nachts gaat hij op zoek naar voedsel. Om te groeien moet hij zijn pantser afwerpen; jonge kreeften doen dat meerdere keren per jaar, oude kreeften eens in de paar jaar. Het vrouwtje draagt de bevruchte eitjes bijna een jaar lang onder haar staart mee, tot de larven uitkomen. Een kreeft groeit langzaam en kan tientallen jaren oud worden.
| Winter | Rustig in diepere holen; weinig actief in koud water |
| Voorjaar | Actiever; het visseizoen met fuiken begint |
| Zomer | Vervellen en paren; de larven komen uit |
| Herfst | Nieuw pantser verhardt; trek naar dieper water |
Wanneer op het bord?
| jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec |
| winter · weinig aanbod | seizoen · volop Bretonse kreeft | najaar & winter | |||||||||
■ Volop vers ■ Redelijk aanbod ■ Liever overslaan
Kaart III van IV
Van zee tot bord
Bretonse kreeft wordt gevangen met fuiken, kooien die op de bodem tussen de rotsen worden gezet. Dat is een selectieve manier van vissen: te kleine kreeften gaan levend terug. Er geldt een minimummaat van 87 mm, gemeten over het borststuk. Bretonse kreeft heeft steviger, zoeter vlees dan de goedkopere Canadese kreeft, en is duidelijk duurder. Koop hem levend: een verse kreeft beweegt krachtig en voelt zwaar aan voor zijn formaat.
Dit zijn algemene seizoens-/bereidingsindicaties, geen officiële visserijregels of voedselveiligheidsgarantie. Check lokale regelgeving en betrouwbare bronnen.
Kaart IV van IV
Recept & traditie
Homard à l’armoricaine
| Kreeft | Een levende kreeft van ongeveer 700 gram, in stukken verdeeld |
| Aanbakken | Kort in olijfolie en boter tot het pantser rood kleurt |
| Saus | Sjalot, knoflook, tomaat, witte wijn en een scheut cognac, met dragon en een snufje cayennepeper |
| Erbij | Witte rijst of stokbrood om de saus op te deppen |
Is het nu à l’armoricaine, naar Armorica, de oude naam van Bretagne, of à l’américaine? Daarover bakkeleien Franse koks al anderhalve eeuw. Het populairste verhaal: de kok Pierre Fraysse, die in Amerika had gewerkt, bedacht het gerecht rond 1860 in zijn Parijse restaurant en noemde het naar Amerika. De Bretons houden vol dat het gerecht van hen is. Hoe je het ook noemt: met Bretonse kreeft smaakt het het best.
Dit zijn algemene seizoens-/bereidingsindicaties, geen officiële visserijregels of voedselveiligheidsgarantie. Check lokale regelgeving en betrouwbare bronnen.
Veelgestelde vragen
Vragen over de Bretonse kreeft
Waarom is een levende kreeft blauw?
De rode kleurstof in het pantser zit vast aan een eiwit en ziet er daardoor blauw uit. Bij het koken laat die binding los en wordt de kreeft rood.
Wanneer is het seizoen van de Bretonse kreeft?
Van april tot september, met de meeste aanvoer in juni en juli.
Wat is het verschil met Canadese kreeft?
Canadese of Amerikaanse kreeft is een andere soort, bruingroen van kleur en goedkoper. Bretonse kreeft is blauwzwart en heeft steviger, zoeter vlees.
Leefgebied · Frankrijk
