Schaaldier · Atlantische kust
Nephrops norvegicus
● Bestand Golf van Biskaje sterk gedaald
Een sierlijk, oranjeroze kreeftje met lange, smalle scharen, dat zijn leven grotendeels in een hol in de modder doorbrengt. In de havens van Zuid-Bretagne wordt hij dezelfde dag nog levend verkocht. Maar het bestand in de Golf van Biskaje is in een paar jaar flink gekrompen.
| Leefgebied | Zachte modderbodems, op zo’n 70 tot 120 meter diepte |
| Lengte | Meestal 10–20 cm, inclusief scharen langer |
| Seizoen op het bord | Het hele jaar, met een hoogtepunt van april tot augustus |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Slank, oranjeroze tot zalmkleurig kreeftje met lange, smalle, gestekelde scharen en grote zwarte ogen |
| Andere namen | Noorse kreeft, Kaisergranat, scampi |
| Dieet | Wormen, kleine schaaldieren, weekdieren en aas van de bodem |
Waar kom je ze tegen?
Moeilijkheid: ●●●●● Zeldzame kans
In het wild zie je ze vrijwel nooit: ze leven diep en verstopt in holen. Aan de kade zie je ze juist volop.
| Golf van Biskaje | De ‘Grande Vasière’, een grote modderbodem voor de kust van Zuid-Bretagne |
| Havens | Le Guilvinec, Le Croisic en La Cotinière op Oléron |
| Tip | Bezoek in Le Guilvinec Haliotika, het bezoekerscentrum aan de vismijn, en kijk ’s middags hoe de boten binnenkomen |
Wist je dat onderzoekers langoustines tellen zonder er één te vangen? Met een onderwatercamera tellen ze de ingangen van de holen op de bodem, en zo schatten ze hoeveel langoustines er leven.
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
De langoustine graaft een hol met meerdere ingangen in de modder en komt er vooral in de schemering uit om te eten. Twee keer per jaar vervelt hij om te groeien. Een vrouwtje draagt haar eitjes zo’n zeven maanden onder haar staart, en blijft in die tijd grotendeels in haar hol. Daarom vangen vissers in het voorjaar en de zomer vooral mannetjes en vrouwtjes zonder eitjes.
| Herfst – winter | Vrouwtjes dragen eitjes en blijven in het hol |
| Voorjaar | De larven komen uit en zweven een tijd in het water |
| April – augustus | Hoogseizoen in de Bretonse havens |
| Het hele jaar | Actief in de schemering, rond het hol |
Wanneer op het bord?
| jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec |
| winter | lente | hoogseizoen | najaar | winter | |||||||
■ Volop vers ■ Redelijk aanbod ■ Weinig verse vangst
Kaart III van IV
Van zee tot bord
In Zuid-Bretagne varen de vissersboten maar een dag uit, omdat de visgronden dicht bij de kust liggen. Daardoor komt de langoustine nog levend aan wal en wordt hij als ‘langoustine vivante’ verkocht: hoe verser, hoe zoeter het vlees. Koop ze bij voorkeur levend of in elk geval vers gekookt, en eet ze dezelfde dag.
Minder langoustines: volgens camera-tellingen van het Franse onderzoeksinstituut Ifremer daalde het aantal langoustines in de Golf van Biskaje van ongeveer 4,2 miljard in 2016 naar 1,5 miljard in 2024. Waarom is nog niet duidelijk; de klimaatverandering is een van de verklaringen die worden onderzocht. Kies daarom met mate, en vraag naar de herkomst.
Dit zijn algemene seizoens-/bereidingsindicaties, geen officiële visserijregels of voedselveiligheidsgarantie. Check lokale regelgeving en betrouwbare bronnen.
Kaart IV van IV
Recept & traditie
Langoustines nature, Bretonse stijl
| Schaaldier | Verse, liefst levende langoustines |
| Bereiding | In ruim kokend, flink gezouten water of een court-bouillon; na terugkomen aan de kook 1 tot 2 minuten, afhankelijk van de grootte |
| Afwerking | Even laten uitlekken en lauw serveren |
| Erbij | Zelfgemaakte mayonaise, bruin brood en gezouten Bretonse boter |
Le Guilvinec is een van de belangrijkste vissershavens van Frankrijk, en de langoustine is er een kostbare vangst. Elke middag komen de boten binnen en wordt de vis direct in de vismijn geveild. In Bretonse restaurants is een schaal lauwe langoustines met mayonaise een klassieker: simpel, en alles draait om versheid.
Dit zijn algemene seizoens-/bereidingsindicaties, geen officiële visserijregels of voedselveiligheidsgarantie. Check lokale regelgeving en betrouwbare bronnen.
Veelgestelde vragen
Vragen over de langoustine
Wanneer zijn langoustines op hun best?
Ze worden het hele jaar gevangen, maar het hoogseizoen in Bretagne loopt van april tot augustus.
Hoe lang moet je langoustines koken?
Kort: 1 tot 2 minuten nadat het water weer kookt, afhankelijk van de grootte. Te lang koken maakt het vlees taai en melig.
Gaat het goed met de langoustine?
In de Golf van Biskaje niet: het aantal daalde van zo’n 4,2 miljard in 2016 naar 1,5 miljard in 2024. Onderzoekers zoeken nog naar de oorzaak.
Is langoustine hetzelfde als scampi?
Oorspronkelijk wel: scampi is de Italiaanse naam voor langoustine. In winkels wordt ‘scampi’ tegenwoordig ook gebruikt voor allerlei grote garnalen.
Leefgebied · Frankrijk
