Vogel · Atlantische kust
Fratercula arctica
● IUCN: kwetsbaar · in Frankrijk ernstig bedreigd
Een zeevogel in zwart-wit pak, met een grote, gestreepte snavel in rood, geel en blauwgrijs en felle oranje poten. Op de Sept-Îles, voor de kust van Bretagne, ligt de laatste echte kolonie papegaaiduikers van Frankrijk. Ooit broedden er duizenden paren; nu nog maar enkele tientallen.
| Leefgebied | Grasrijke kliffen en eilanden; de rest van het jaar op open zee |
| Lengte | Ongeveer 28–30 cm; zo’n 400 gram |
| Aanwezig | Van eind maart tot half juli op de eilanden |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Zwarte rug, witte buik en grijswitte wangen; grote driehoekige snavel met rode, gele en blauwgrijze strepen; oranje poten |
| In de winter | Doffer gekleurd: de snavel is kleiner en grauwer, het gezicht donkerder |
| Dieet | Kleine vissen zoals zandspiering, sprot en jonge haring |
Waar kom je ze tegen?
Moeilijkheid: ●●●●● Lastig
Alleen in het broedseizoen, vanaf een rondvaartboot. Met wat geluk zie je ze op het water of bij hun holen op de helling.
| Sept-Îles | Rondvaarten vanaf het strand van Trestraou in Perros-Guirec, langs het eiland Rouzic en de andere eilanden |
| Op het land | Het vogelstation van de LPO in Pleumeur-Bodou, met beelden van de kolonie |
| Tip | Ga in mei of juni en neem een verrekijker mee; aan land gaan mag alleen op het Île aux Moines |
Wist je dat een papegaaiduiker meer dan tien visjes tegelijk dwars in zijn snavel kan dragen? Met zijn ruwe tong klemt hij de vangst tegen zijn verhemelte, terwijl hij verder vist.
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
Papegaaiduikers komen alleen aan land om te broeden. Elk paar graaft een hol in de grasbodem van een klif, of gebruikt een oud konijnenhol, en legt er één ei. Beide ouders vliegen af en aan met visjes voor het jong. Onder water ‘vliegen’ ze met hun korte vleugels en duiken ze tientallen meters diep. Half juli verlaten ze de eilanden en brengen ze de rest van het jaar door op open zee, tot ver in de Atlantische Oceaan.
| Augustus – maart | Op open zee, ver uit de kust |
| Eind maart – april | Terug op de kolonie; holen schoonmaken |
| Mei – juni | Broeden en het jong voeren |
| Juli | Het jong vliegt ’s nachts uit; de kolonie loopt leeg |
Wanneer zie je ze het best?
| jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec |
| op open zee | aankomst | broedtijd · beste tijd | vertrek | op open zee | |||||||
■ Goede kans ■ Redelijke kans ■ Lastig
Kaart III van IV
Bedreigingen & bescherming
In de jaren vijftig broedden er op de Sept-Îles nog zo’n 7.000 paren papegaaiduikers. Twee grote olierampen, de Torrey Canyon in 1967 en de Amoco Cadiz in 1978, sloegen enorme gaten in de kolonie. Daarna herstelde ze nooit meer: in 2022 werden er nog 78 paren geteld. Een warmere zee, waardoor er minder kleine vis is, maakt het extra moeilijk voor een kolonie die al aan de zuidrand van het verspreidingsgebied ligt.
Stil op het water: de eilanden zijn een streng beschermd natuurreservaat. Rondvaartboten houden afstand en varen langzaam. Kom je met een eigen boot of kajak, blijf dan buiten de afgebakende zones en vaar nooit dicht langs de kliffen in het broedseizoen.
Kaart IV van IV
Verhalen & cultuur
Het eerste natuurreservaat van Frankrijk
De papegaaiduiker staat aan de wieg van de Franse natuurbescherming. In 1912 werd de Ligue pour la Protection des Oiseaux (LPO) opgericht, en een van haar eerste daden was het pachten van de Sept-Îles om de papegaaiduikers te beschermen. Zo ontstond het eerste vogelreservaat van Frankrijk. De papegaaiduiker is nog altijd het logo van de LPO. Op het eiland Rouzic broedt bovendien de enige kolonie jan-van-genten van Frankrijk, met duizenden paren.
Veelgestelde vragen
Vragen over de papegaaiduiker
Waar zie je papegaaiduikers in Frankrijk?
Op de Sept-Îles voor Perros-Guirec in Bretagne, vanaf een rondvaartboot. Het is de laatste echte kolonie van het land.
Wanneer is de beste tijd?
In mei en juni. Vanaf half juli zijn de papegaaiduikers weer vertrokken naar open zee.
Hoeveel papegaaiduikers broeden er nog op de Sept-Îles?
In 2022 werden er 78 paren geteld, tegen zo’n 7.000 in de jaren vijftig.
Leefgebied · Frankrijk
