Vogel · Camargue & moerassen
Merops apiaster
● IUCN: niet bedreigd · beschermd
Kastanjebruin, goudgeel en turquoise: de bijeneter is misschien wel de kleurrijkste vogel van Europa. Je hoort hem vaak eerder dan je hem ziet, aan zijn zachte, rollende roep hoog in de lucht. Elk voorjaar komt hij uit Afrika naar de Camargue om te broeden.
| Leefgebied | Open, warm landschap met zandige of lemige oevers en hellingen om in te broeden |
| Lengte | Ongeveer 27–29 cm, inclusief de lange middelste staartpennen |
| Aanwezig | Van eind april tot begin september |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Kastanjebruine kruin en rug, gele keel met een zwarte rand, turquoise buik, zwarte oogstreep en twee uitstekende middelste staartpennen |
| Roep | Een zacht, rollend ‘prruut’, vaak van groepjes hoog in de lucht |
| Dieet | Vliegende insecten: bijen, wespen, hommels, libellen en vlinders |
Waar kom je ze tegen?
Moeilijkheid: ●●●●● Makkelijk
In de zomer zie je ze in de Camargue vaak op draden en dode takken zitten, of in groepjes rondjes vliegen.
| Camargue | Langs tamarisken, oevers en zandige wegranden, bijvoorbeeld rond het Marais du Vigueirat |
| Ook goed | Rivieroevers en zandgroeves in heel Zuid-Frankrijk |
| Tip | Zie je een kolonie, blijf dan op ruime afstand van de nestholen en kijk met een verrekijker |
Wist je dat een bijeneter een bij eerst een paar keer tegen een tak slaat en uitwrijft, zodat de angel en het gif eruit zijn voordat hij hem doorslikt?
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
Bijeneters leven graag in groepen. Ze broeden in kolonies en graven met hun snavel en pootjes een gang van een tot twee meter diep in een zandige of lemige oever. Daar leggen ze hun eieren, op de kale grond aan het eind van de gang. Ze jagen vanaf een uitkijkpost: een draad of dode tak, waar ze vandaan een insect in de lucht grijpen en er weer mee terugkeren. Eind augustus trekken ze in groepen terug naar Afrika.
| Oktober – maart | Overwintert in Afrika, ten zuiden van de Sahara |
| Eind april – mei | Aankomst; graven van de nestgangen |
| Juni – juli | Eieren en jongen in de kolonie |
| Augustus – september | Groepen verzamelen zich en vertrekken naar het zuiden |
Wanneer zie je ze het best?
| jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec |
| in Afrika | aankomst | broedtijd · beste tijd | vertrek | in Afrika | |||||||
■ Goede kans ■ Redelijke kans ■ Lastig
Kaart III van IV
Bijeneter en imker
Zijn naam zegt het al: de bijeneter eet graag honingbijen. Bij een bijenstal in de buurt van een kolonie kan dat voor imkers flink schelen, en daarom was de vogel vroeger niet overal welkom. Toch bestaat zijn menu meestal maar voor een deel uit honingbijen; hij vangt net zo goed wespen, hommels, libellen en kevers. In Frankrijk is de bijeneter beschermd. Imkers en vogelaars zoeken samen naar oplossingen, bijvoorbeeld door kasten in drukke tijden wat verder van een kolonie te zetten.
Kwetsbaar thuis: een kolonie zit vaak in een zandgroeve of afgekalfde oever. Als zo’n wand wordt afgegraven of dichtgroeit, verdwijnt de hele kolonie. Daarom laten natuurbeheerders zandige wanden steeds vaker bewust open.
Kaart IV van IV
Verhalen & cultuur
Een zuiderling die noordwaarts trekt
Lang was de bijeneter in Frankrijk een vogel van de warme Middellandse Zeekust. Met de warmere zomers schuift hij steeds verder naar het noorden op: hij broedt nu ook in de Loirevallei, en af en toe zelfs in Nederland. In het Frans heet hij guêpier d’Europe, naar guêpe, wesp. Zijn Latijnse naam apiaster komt van apis, bij.
Veelgestelde vragen
Vragen over de bijeneter
Wanneer zie je bijeneters in de Camargue?
Van eind april tot begin september. In juni en juli, als ze jongen voeren, is de kans het grootst.
Eet een bijeneter echt alleen bijen?
Nee. Bijen staan op het menu, maar hij vangt ook wespen, hommels, libellen, kevers en vlinders.
Broeden er bijeneters in Nederland?
Af en toe wel, vooral in Limburg. Met warmere zomers wordt dat waarschijnlijk vaker.
Leefgebied · Frankrijk
