Zoogdier · Oostzeekust & moerassen
Halichoerus grypus
● IUCN: niet bedreigd · streng beschermd
Het grootste roofdier van Duitsland leeft niet in het bos, maar aan zee. De grijze zeehond werd lang bestreden als ‘visserijplaag’ en verdween van de Duitse kust. Nu keert hij terug: op Helgoland worden elke winter honderden witte pups geboren.
| Leefgebied | Zandstranden, zandbanken en rotskusten van Noordzee en Oostzee |
| Gewicht | Vrouwtje ca. 150–200 kg, mannetje tot ca. 300 kg |
| Actief | Dag en nacht; rust op het strand tussen de jachttochten |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Grote zeehond met een lange, rechte ‘Romeinse’ neus, evenwijdige neusgaten en een donkere, gevlekte grijze vacht |
| Verschil met gewone zeehond | Groter en zwaarder, met een spitse, langgerekte kop; de gewone zeehond heeft een ronde kop en V-vormige neusgaten |
| Dieet | Vooral vis, zoals kabeljauw, platvis en haring |
Waar kom je ze tegen?
Moeilijkheid: ●●●●● Makkelijk
Op Helgoland zie je ze bijna altijd. Aan de Oostzee zijn ze nog zeldzaam, maar het worden er meer.
| Noordzee | De Düne van Helgoland, en zandbanken bij Amrum en de Oost-Friese eilanden |
| Oostzee | De Greifswalder Oie en de zandbank Großer Stubber in de Greifswalder Bodden |
| Tip | Houd altijd ruim afstand, zeker van moeders met pups. Op de Düne wijzen rangers je de veilige paden |
Wist je dat de moedermelk van de grijze zeehond voor meer dan de helft uit vet bestaat? Daardoor komen de pups tot twee kilo per dag aan.
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
In de winter, als andere dieren rustig aan doen, is het druk op het strand. Moeders bevallen van één pup met een dikke, witte babyvacht. Die pups kunnen nog niet zwemmen en liggen dagen alleen op het strand, terwijl de moeder in zee jaagt. Dat is normaal: ze zijn niet verlaten.
| November – januari | Geboorte- en paartijd aan de Noordzee, met de meeste geboortes in december |
| Na ongeveer vier weken | De pups verliezen hun witte vacht en gaan het water in |
| Voorjaar | Verharen; de dieren liggen veel op de zandbanken |
| Rest van het jaar | Jagen op zee en rusten op het strand |
Wanneer zie je ze het best?
| jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec |
| winter · pups | lente · verharen | zomer | herfst | pups | |||||||
■ Goede kans ■ Redelijke kans ■ Lastig
Kaart III van IV
Rol in het ecosysteem
Als grootste roofdier staat de grijze zeehond bovenaan de voedselketen van de kustwateren. Bij Helgoland is de laatste jaren zelfs gezien dat grijze zeehonden gewone zeehonden aanvallen en opeten. Zijn terugkeer laat zien dat het beter gaat met de zee, maar zorgt ook voor discussie met vissers.
Pup gevonden? Een witte pup die alleen op het strand ligt, is meestal niet in nood: de moeder jaagt in de buurt. Blijf op afstand, raak hem niet aan en laat honden aangelijnd. Twijfel je, meld het dan bij een zeehondenopvang of de natuurwacht.
Kaart IV van IV
Verhalen & cultuur
Van ‘visserijplaag’ tot Helgolandse ster
Rond 1900 leefden er zo’n honderdduizend grijze zeehonden in de Oostzee. Ze werden overal bejaagd als concurrenten van de vissers: tussen 1886 en 1927 werden er in de Oostzee meer dan 350.000 gedood. In 1920 werd de laatste aan de kust van Voor-Pommeren geschoten. Na de bescherming kwamen ze langzaam terug. In 1993 werd de eerste pup op de Düne van Helgoland geboren; inmiddels zijn het er elke winter meer dan duizend.
Veelgestelde vragen
Vragen over de grijze zeehond
Waar zie je grijze zeehonden in Duitsland?
Het makkelijkst op de Düne van Helgoland. Aan de Oostzee rusten ze vooral op de Greifswalder Oie en de zandbank Großer Stubber.
Wanneer worden de pups geboren?
Aan de Noordzee van november tot januari, met de meeste geboortes in december. Na ongeveer vier weken verliezen de pups hun witte vacht en gaan ze het water in.
Hoe herken je een grijze zeehond?
Aan zijn lange, rechte neus en evenwijdige neusgaten. De gewone zeehond is kleiner, heeft een ronde kop en V-vormige neusgaten.
Wat doe je als je een pup alleen ziet liggen?
Blijf op afstand en raak hem niet aan. De moeder jaagt meestal in de buurt. Twijfel je, meld het dan bij een zeehondenopvang of de natuurwacht.
Leefgebied · Duitsland
