Zoogdier · Alpen & Pyreneeën
Ursus arctos
● In Frankrijk ernstig bedreigd · strikt beschermd
Het grootste roofdier van Europa leeft weer in de Pyreneeën. Dertig jaar na de eerste herintroductie telden onderzoekers in 2025 minstens 108 beren, verspreid over de hele bergketen. Een succes, maar ook een dier dat de gemoederen in de bergdorpen flink bezighoudt.
| Leefgebied | Bergbossen, rotshellingen en alpenweiden in de Pyreneeën |
| Gewicht | Mannetjes meestal 150–250 kg, vrouwtjes lichter |
| Actief | Vooral in de schemering en ’s nachts; winterrust van december tot maart |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Groot, zwaargebouwd dier met een bult tussen de schouders, ronde oren en een vacht van lichtbruin tot bijna zwart |
| Dieet | Voor het grootste deel plantaardig: grassen, bessen, noten en wortels; daarnaast insecten, aas en soms vee |
| Sporen | Brede pootafdrukken met vijf tenen en lange nagels, krabsporen op bomen |
Waar kom je ze tegen?
Moeilijkheid: ●●●●● Zeldzame kans
Beren zijn schuw en mijden mensen. De meeste wandelaars zien hooguit sporen.
| Kerngebied | De centrale Pyreneeën, vooral de Ariège en de Haute-Garonne |
| Ook | De westelijke Pyreneeën in de Béarn |
| Tip | Bezoek een bezoekerscentrum of ga mee met een gids die de sporen kan laten zien |
Kom je een beer tegen? Blijf rustig en ren niet weg. Laat merken dat je er bent door rustig te praten, en loop langzaam achteruit weg. Ga nooit op een beer af, en zeker niet op een moeder met jongen. Houd je hond aan de lijn, en loop met een boog om kuddes die bewaakt worden door grote witte herdershonden.
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
Beren leven alleen, behalve moeders met jongen. In de winter trekken ze zich terug in een hol voor hun winterrust. Daar worden ook de jongen geboren, piepklein en blind. In het voorjaar komen ze naar buiten, op zoek naar het eerste groen en naar dieren die de winter niet hebben overleefd. In de herfst eten ze zich vol aan beukennootjes, eikels en bessen.
| December – maart | Winterrust in een hol; geboorte van de jongen |
| April – mei | Uit het hol, op zoek naar het eerste groen |
| Mei – juli | Paartijd |
| Herfst | Vetmesten met nootjes, eikels en bessen |
Wanneer zie je ze het best?
| jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec |
| winterrust | actief, maar schuw en zelden te zien | rust | |||||||||
■ Goede kans ■ Redelijke kans ■ Lastig
Kaart III van IV
Beer en mens
De terugkeer van de beer verdeelt de Pyreneeën. Natuurorganisaties zien hem als een symbool van wilde bergen. Veel herders zien vooral de schade: in 2025 werden 289 aanvallen op vee aan beren toegeschreven. Dat aantal daalt wel licht, terwijl het aantal beren groeit. De Franse staat betaalt schadevergoedingen en steunt beschermingsmaatregelen, zoals herders bij de kuddes, nachtkralen en grote waakhonden.
Groeiend, maar kwetsbaar: de populatie groeide de afgelopen tien jaar met gemiddeld 11 procent per jaar. Omdat alle beren afstammen van een klein aantal dieren, is de genetische variatie laag en neemt inteelt toe. Natuurorganisaties pleiten daarom voor het uitzetten van nieuwe beren; daarover is nog geen besluit genomen.
Kaart IV van IV
Verhalen & cultuur
Dertig jaar beren uit Slovenië
In de jaren negentig waren de oorspronkelijke Pyrenese beren bijna verdwenen. In 1996 werden de eerste beren uit Slovenië uitgezet in de centrale Pyreneeën, en in de jaren daarna volgden er meer. Bijna alle beren van nu stammen van die Sloveense dieren af. In 2026 is het dertig jaar geleden. In de bergdorpen leeft de beer ook in oude tradities voort, zoals de berenfeesten in het Vallespir, waar dorpelingen zich in februari als beer verkleden.
Veelgestelde vragen
Vragen over de bruine beer
Hoeveel beren leven er in de Pyreneeën?
In 2025 werden minstens 108 verschillende beren vastgesteld, verspreid over de hele bergketen, aan de Franse en Spaanse kant.
Is wandelen in de Pyreneeën gevaarlijk door de beren?
Het risico is klein. Beren mijden mensen. Blijf rustig als je er toch een ziet, ren niet weg en loop langzaam achteruit weg. Ga nooit op een moeder met jongen af.
Waar komen de beren in de Pyreneeën vandaan?
Bijna allemaal van beren die sinds 1996 uit Slovenië zijn uitgezet.
Leven er ook beren in de Franse Alpen?
Nee, in Frankrijk leven bruine beren alleen in de Pyreneeën.
Leefgebied · Frankrijk
