Zoogdier · Beken & rivieren
Lutra lutra
● IUCN: gevoelig · strikt beschermd
Een lang, soepel lijf dat als een golf door het water glijdt, een platte kop met kleine oortjes en een dikke staart als roer. De otter verdween bijna helemaal uit de Lage Landen, maar zwemt langzaam weer terug.
| Leefgebied | Schone rivieren, beken en moerassen met begroeide oevers |
| Lengte | 60–90 cm, plus een staart van 35–45 cm |
| Gewicht | Ongeveer 6–10 kg |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Lang, gestroomlijnd en bruin, met een lichte keel, platte kop, kleine oortjes, zwemvliezen en een dikke, taps toelopende staart |
| Sporen | Uitwerpselen (spraints) op stenen en boomstronken langs het water, met visschubben en een zoetige geur |
| Dieet | Vooral vis, daarnaast rivierkreeften, kikkers en soms watervogels |
Waar kom je ze tegen?
| België | Zeer zeldzaam; keert langzaam terug langs rivieren in de Ardennen en in Limburg |
| Nederland | Sinds 2002 weer uitgezet in De Weerribben en sindsdien verspreid over meer delen van het land |
| Tip | Zelf zien is een geluksmoment; zoek liever naar sporen en uitwerpselen langs de oever |
Wist je dat een otter geen dikke speklaag heeft zoals een zeehond? Hij blijft warm dankzij een extreem dichte vacht, waarin een laagje lucht vastzit dat het koude water op afstand houdt.
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
Otters zijn vooral ’s nachts en in de schemering actief en leggen soms vele kilometers per nacht af langs het water. Een mannetje heeft een groot territorium waarin meerdere vrouwtjes leven. Overdag rusten ze in een hol in de oever, de ‘burcht’, of tussen boomwortels en riet. Een vaste paartijd hebben otters niet: jongen kunnen het hele jaar door geboren worden.
| Het hele jaar | Paring en geboorte zijn mogelijk in elk seizoen |
| Na ±2 maanden | Twee tot drie jongen in een goed verstopte burcht |
| Na ±3 maanden | De jongen leren zwemmen en vissen van hun moeder |
| Na ±1 jaar | Jonge otters trekken weg en zoeken een eigen gebied |
Kaart III van IV
Rol in het ecosysteem
De otter staat bovenaan het voedselweb van onze rivieren. Hij pakt vooral talrijke en trage vissen, en zijn aanwezigheid laat zien dat een rivier schoon is en genoeg vis bevat. In de twintigste eeuw verdween hij bijna overal door jacht, vervuiling met giftige stoffen zoals pcb’s en het rechttrekken van rivieren. Nu is het verkeer zijn grootste bedreiging: veel otters sterven als ze een weg oversteken.
Wat helpt? Faunapassages onder wegen en droge looprichels onder bruggen, zodat otters niet over de weg hoeven. En natuurlijke, begroeide oevers waar ze kunnen schuilen.
Kaart IV van IV
Verhalen & cultuur
Weinig dieren hebben zoveel schrijvers geïnspireerd. In Tarka the Otter (1927) volgde Henry Williamson het leven van een otter langs de rivieren van Devon, en Gavin Maxwell beschreef in Ring of Bright Water zijn leven met een tamme otter aan de Schotse kust. Beide boeken droegen eraan bij dat de otter van ‘visrover’ uitgroeide tot een geliefd symbool van levende rivieren.
Veelgestelde vragen
Vragen over de otter
Leven er otters in België?
Ja, maar ze zijn zeer zeldzaam. De otter keert langzaam terug langs rivieren in de Ardennen en in Limburg, vaak vanuit Nederland, Duitsland en Luxemburg.
Wat eet een otter?
Vooral vis, daarnaast rivierkreeften, kikkers en soms watervogels.
Wat is de grootste bedreiging voor de otter?
Op dit moment het verkeer. Daarnaast heeft hij schoon water, genoeg vis en rustige, begroeide oevers nodig.
Leefgebied · België
