Zoogdier · Beken & rivieren
Castor fiber
● IUCN: niet bedreigd · beschermd
Het grootste knaagdier van Europa en een echte bouwmeester. De bever velt bomen, bouwt dammen en burchten en verandert zo hele beekdalen. Een eeuw geleden was hij uit de Lage Landen verdwenen; nu is hij terug.
| Leefgebied | Rivieren, beken en moerassen met wilgen en populieren |
| Gewicht | 15–30 kg |
| Actief | Schemering en nacht |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Dikke bruine vacht, brede platte geschubde staart, oranje knaagtanden |
| Dieet | Puur plantaardig: schors, twijgen, waterplanten en kruiden |
| Woning | Een burcht van takken en modder, met de ingang onder water |
Waar kom je ze tegen?
| België | Ardense rivieren en beken, en steeds vaker in Vlaanderen |
| Nederland | De Biesbosch, de Gelderse Poort en langs Maas en Rijn |
| Sporen | Bomen met een zandlopervormige knaagplek en houtsnippers eromheen |
Wist je dat de tanden van een bever oranje zijn door ijzer in het glazuur? Daardoor zijn ze extra hard, en ze groeien zijn hele leven door.
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
Bevers leven in families: een paar dat vaak levenslang samenblijft, met de jongen van de laatste twee jaar. Is het water te ondiep, dan bouwen ze een dam om het peil te verhogen, zodat de ingang van hun burcht onder water blijft. Bij gevaar slaan ze met hun staart hard op het water als waarschuwing.
| Januari – maart | Paartijd |
| Mei – juni | Twee tot vier jongen in de burcht |
| Herfst | Takken verzamelen als wintervoorraad onder water |
Kaart III van IV
Rol in het ecosysteem
De bever is een ecosysteemingenieur: met zijn dammen maakt hij poelen en moerassen waar libellen, kikkers, vissen en ijsvogels van profiteren. Zijn dammen houden ook water vast in droge zomers en vertragen hoogwater. Na eeuwen van bejaging was de bever rond 1900 uit Nederland en België verdwenen. Sinds de herintroductie in de Biesbosch in 1988 en vergelijkbare projecten in België is hij weer volop aanwezig.
Kaart IV van IV
Verhalen & cultuur
De bever werd eeuwenlang bejaagd om drie dingen: zijn dichte vacht voor hoeden, het geurstof castoreum dat in parfum en medicijnen ging, en zijn vlees. Een opvallend verhaal: omdat de bever een geschubde staart heeft en in het water leeft, beschouwde de middeleeuwse kerk hem als vis. Zo mocht bever gegeten worden tijdens de vasten, wanneer vlees verboden was. Ook dat droeg bij aan zijn verdwijning.
Veelgestelde vragen
Vragen over de bever
Eet een bever vis?
Nee, de bever is een volledige planteneter. Hij eet schors, twijgen, waterplanten en kruiden.
Waar kun je bevers zien?
In Nederland in de Biesbosch en langs Maas en Rijn, in België langs de Ardense rivieren. Ga bij schemering kijken en let op knaagsporen aan bomen.
Waarom bouwt een bever een dam?
Om het waterpeil te verhogen, zodat de ingang van zijn burcht onder water blijft en hij veilig is voor roofdieren.
