Zoogdier · Dehesa & akkers
Oryctolagus cuniculus
● IUCN: bedreigd in zijn thuisland · eet gekweekt
In Nederland een gewoon tuindier, in Spanje een sleutelsoort én een bedreigde diersoort. Het konijn komt oorspronkelijk van het Iberisch schiereiland en verspreidde zich pas later over de wereld. Zonder konijnen geen Iberische lynx en geen keizerarend, en geen echte paella valenciana.
| Leefgebied | Dehesa, akkerranden, struikgewas en zandige bodems waar het makkelijk graven is |
| Grootte | 35–45 cm; de Iberische konijnen zijn klein, rond 1–1,5 kg |
| Actief | Vooral in de schemering en ’s nachts |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Grijsbruine vacht, witte onderkant van de staart en oren zonder zwarte puntjes |
| Verwar niet met | De Iberische haas, die groter is, langere poten heeft en oren met zwarte punten; hij graaft geen holen |
| Dieet | Grassen, kruiden, jonge scheuten, wortels en schors |
Waar kom je ze tegen?
Moeilijkheid: ●●●●● Goed te doen
In de schemering zie je ze vaak langs bosranden en landwegen grazen.
| Valencia | Natuurpark Albufera, aan de randen van de rijstvelden en de duinen van de Devesa |
| Ook goed | Doñana, Monfragüe en de dehesas van de Sierra de Andújar |
| Tip | Waar veel konijnen zijn, is de kans op lynx en keizerarend ook groter |
Wist je dat ruim veertig Spaanse en Portugese diersoorten konijnen eten? Van lynx en arend tot vos en oehoe: het konijn is het basisvoedsel van de Iberische natuur.
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
Konijnen leven in groepen in een stelsel van holen, de burcht. Overdag blijven ze vaak ondergronds, in de schemering komen ze naar buiten om te grazen. Bij gevaar trommelen ze met hun achterpoten op de grond en laten ze hun witte staart zien als waarschuwing. In Spanje krijgen ze vooral jongen in het natte halfjaar, van de herfst tot het voorjaar, wanneer er het meeste groen is.
| Herfst – winter | Na de eerste regen begint het voortplantingsseizoen |
| Maart – mei | Veel jonge konijnen; beste kijktijd |
| Zomer | Droogte en hitte; weinig voedsel en vooral ’s nachts actief |
| Het hele jaar | Gevaar van ziektes zoals myxomatose en RHD |
Wanneer zie je ze het best?
| jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec |
| winter | jonge konijnen · beste tijd | hitte · alleen in de schemering | najaar | ||||||||
■ Goede kans ■ Redelijke kans ■ Lastig
Kaart III van IV
Van veld tot bord
Konijn is in Spanje gewoon vlees: je vindt het bij elke slager en op het menu van dorpsrestaurants, vaak in de stoofpot of met rijst. Spanje is een van de grootste producenten van konijnenvlees in Europa, en vrijwel al dat vlees komt van gekweekte konijnen. Dat is maar goed ook: de wilde konijnen zijn hard nodig voor de lynx, de keizerarend en tientallen andere dieren.
Konijnenvlees is mager, mild van smaak en past goed bij knoflook, rozemarijn en tijm, de kruiden die in het Spaanse struikgewas groeien.
Seizoenen en bereiding verschillen per regio en per jaar. Vraag je poelier wat er nu vers is.
Kaart IV van IV
Recept & traditie
Paella valenciana
| Vlees | Konijn en kip in stukken, goudbruin gebakken in olijfolie |
| Groente | Platte sperziebonen (ferraúra), grote witte bonen (garrofó) en geraspte tomaat |
| Rijst & smaak | Ronde rijst uit de Albufera, water, saffraan, paprikapoeder en een takje rozemarijn |
| Bereiding | In een wijde, platte paellapan, niet roeren zodra de rijst erin zit; de krokante bodem heet socarrat |
De echte paella komt uit de rijstvelden rond de Albufera van Valencia, en bevat geen zeevruchten maar konijn en kip. Boeren kookten haar op houtvuur, met wat er op het land te vinden was. Volgens een bekende theorie heeft Spanje zelfs zijn naam aan het konijn te danken: Fenicische zeevaarders zouden het land i-shepan-im hebben genoemd, land van de klipdassen, omdat ze de konijnen voor die dieren aanzagen. Daaruit zou Hispania zijn ontstaan.
Veelgestelde vragen
Vragen over het konijn in Spanje
Is het konijn echt bedreigd?
In zijn oorspronkelijke gebied, Spanje en Portugal, wel. Sinds 2018 staat het daar als bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN, vooral door virusziektes. Elders in de wereld is het juist een plaag.
Zit er konijn in paella?
In de traditionele paella valenciana wel: konijn en kip, met bonen, tomaat, saffraan en rozemarijn. Paella met zeevruchten is een latere variant.
Wat is het verschil tussen een konijn en een haas?
Een haas is groter, heeft langere poten en oren met zwarte punten, en graaft geen holen. Konijnen leven in groepen in een burcht.
Leefgebied · Spanje
