Zoogdier · Dehesa & sierra
Genetta genetta
● IUCN: niet bedreigd · wijdverspreid in Spanje
Een slank lijf vol zwarte vlekken, een lange staart met ringen en grote ogen die oplichten in het donker. De genetkat lijkt op een kleine luipaard, maar is geen kat. Hij leeft in bijna heel Spanje, toch zien maar weinig mensen er ooit een: hij komt pas tevoorschijn als het donker is.
| Leefgebied | Bossen, dehesa, struikgewas en rotsige hellingen, vaak in de buurt van water |
| Grootte | Lijf 40–55 cm, staart bijna even lang; 1,5–2,5 kg |
| Actief | ’s Nachts; overdag slaapt hij in een boomholte of rotsspleet |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Slank, grijsbeige lijf met rijen zwarte vlekken, een lange staart met zwarte en lichte ringen, een spitse snuit en grote ogen |
| Verwar niet met | De wilde kat, die gedrongener is en een dikke staart heeft met een paar zwarte ringen en een zwarte, stompe punt |
| Dieet | Vooral bosmuizen en andere knaagdieren; daarnaast vogels, hagedissen, insecten en vruchten |
Waar kom je ze tegen?
Moeilijkheid: ●●●●● Zeldzame kans
Je ziet hem bijna alleen bij toeval, in het licht van je koplampen of met een zaklamp tijdens een nachtwandeling.
| Overal | In vrijwel heel Spanje, vooral in de dehesas en bergbossen van het zuiden en westen |
| Goede kans | Nachtsafari’s in Monfragüe en de Sierra de Andújar |
| Tip | Let op ‘latrines’: vaste plekken op rotsen of takken waar genetkatten samen hun uitwerpselen achterlaten |
Wist je dat een genetkat zijn staart gebruikt om in evenwicht te blijven? Zo loopt hij moeiteloos over dunne takken, bijna als een koorddanser.
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
De genetkat is een eenling en een uitstekende klimmer. ’s Nachts sluipt hij door de bomen en over rotsen op zoek naar muizen en slapende vogels. Overdag rust hij in een boomholte, een oud nest of tussen rotsblokken. Genetkatten communiceren vooral met geur: ze laten hun uitwerpselen samen achter op vaste plekken, die soms jarenlang gebruikt worden. In het voorjaar worden twee tot drie jongen geboren.
| Winter | Paartijd |
| April – mei | Geboorte van de jongen in een holte |
| Zomer | Jongen leren jagen met hun moeder |
| Herfst | Veel vruchten op het menu; jonge dieren zoeken een eigen gebied |
Wanneer zie je ze het best?
| jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec |
| altijd lastig · alleen ’s nachts | zwoele nachten · jonge dieren | winter | |||||||||
■ Goede kans ■ Redelijke kans ■ Lastig
Kaart III van IV
Rol in het ecosysteem
De genetkat is een van de belangrijkste muizenvangers van het Spaanse bos. Een enkel dier eet honderden knaagdieren per jaar en helpt zo muizenplagen te voorkomen. In de herfst eet hij veel vruchten, zoals van de aardbeiboom, vijgen en olijven. De zaden komen ongeschonden terug in zijn latrines, vaak hoog op een rots, en zo helpt hij planten zich te verspreiden.
Zelf een kans geven: laat in je tuin of bij je vakantiehuis oude bomen, stapelmuurtjes en struiken staan. Genetkatten schuilen daarin, en houden de muizen bij je weg.
Kaart IV van IV
Verhalen & cultuur
Een Afrikaan in Europa
De genetkat is geen echte kat, maar familie van de mangoesten en civetkatten, een groep die vooral in Afrika en Azië leeft. DNA-onderzoek laat zien dat de Europese genetkatten afstammen van dieren uit Noord-Afrika. Ze zijn er waarschijnlijk door mensen naartoe gebracht, al eeuwen geleden, en hebben zich daarna over het hele Iberisch schiereiland en een deel van Frankrijk verspreid. In het Spaans heet hij gineta.
Veelgestelde vragen
Vragen over de genetkat
Is een genetkat een kat?
Nee. Hij lijkt op een kat, maar hoort bij de familie van de civetkatten, verwant aan de mangoesten.
Waar leeft de genetkat in Spanje?
In bijna heel Spanje, in bossen, dehesa en struikgewas. Je ziet hem vooral ’s nachts, bijvoorbeeld tijdens een nachtsafari in Monfragüe of de Sierra de Andújar.
Is een genetkat gevaarlijk?
Nee. Hij is schuw, zo groot als een kleine kat en vlucht voor mensen.
Leefgebied · Spanje
