Vogel · Dehesa & steppe
Otis tarda
● IUCN: kwetsbaar · EU-Vogelrichtlijn bijlage I
Een mannetje kan meer dan vijftien kilo wegen. Daarmee is de grote trap een van de zwaarste vogels die nog kunnen vliegen. In het voorjaar verandert hij in een wit schuimend balletje veren dat over de steppe paradeert. Meer dan de helft van alle grote trappen ter wereld leeft in Spanje.
| Leefgebied | Open, vlakke graanakkers en braakland zonder bomen: de Spaanse ‘steppe’ |
| Gewicht | Mannetjes 8–16 kg, vrouwtjes 3,5–5 kg |
| Actief | Overdag, vooral vroeg in de ochtend en laat in de middag |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Zware, kalkoenachtige vogel met een roestbruine, zwart gestreepte rug en een grijze kop en hals; mannetjes hebben lange witte ‘snorharen’ en een roestbruine borstband |
| Verwar niet met | De kleine trap, die maar zo groot is als een fazant en een zwart-witte hals heeft |
| Dieet | Planten, zaden en klaver; in de zomer veel sprinkhanen en kevers, vooral voor de kuikens |
Waar kom je ze tegen?
Moeilijkheid: ●●●●● Gemiddeld
In de juiste vlakte zie je ze vaak in groepen, maar wel op grote afstand. Een telescoop is bijna onmisbaar.
| Extremadura | La Serena en de Llanos de Cáceres, de vlaktes tussen Cáceres en Trujillo |
| Ook goed | Villafáfila in Zamora, het grootste broedgebied van Castilla y León |
| Tip | Kijk vanuit de auto langs de landweggetjes; uitstappen jaagt ze op |
Wist je dat een mannetje grote trap wel drie keer zo zwaar kan zijn als een vrouwtje? Bij weinig vogelsoorten is het verschil tussen de seksen zo groot.
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
Grote trappen leven in groepen: mannetjes en vrouwtjes grotendeels apart. In het voorjaar verzamelen de mannetjes zich op vaste baltsplaatsen. Daar draaien ze hun vleugels en staart binnenstebuiten, blazen hun keel op en veranderen in een witte bal van veren die van kilometers ver te zien is. De vrouwtjes kiezen een mannetje, broeden alleen en leggen hun twee of drie eieren gewoon op de grond tussen het graan.
| Winter | Grote groepen op de akkers, goed zichtbaar |
| Maart – april | Baltstijd: de mannetjes ‘schuimen’ op de baltsplaatsen |
| Mei – juni | Broeden en kuikens in het hoge graan |
| Zomer | Hitte; groepen trekken naar koelere akkers of zwerven rond |
Wanneer zie je ze het best?
| jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec |
| wintergroepen | balts · beste tijd | broeden | hoog graan · hitte | najaar & winter | |||||||
■ Goede kans ■ Redelijke kans ■ Lastig
Kaart III van IV
Rol in het ecosysteem
De grote trap is het boegbeeld van de Spaanse graansteppe, een landschap dat door eeuwenlange droge akkerbouw is ontstaan. Samen met de kleine trap, de vale gors en de griel leeft hij van een mozaiek van graan, braakland en weide. Zijn kuikens eten enorme aantallen sprinkhanen, en zo helpt hij insectenplagen in toom te houden.
Een steppe onder druk: irrigatie, olijfgaarden en wijngaarden, nieuwe zonneparken en hoogspanningskabels nemen het open land in. Zware vogels zoals de trap vliegen makkelijk tegen kabels aan. Afspraken met boeren over later maaien en braakland helpen de soort.
Kaart IV van IV
Verhalen & cultuur
De vogel die ‘traag’ heet
De wetenschappelijke naam Otis tarda betekent zoiets als ‘trage oorvogel’, en het Spaanse avutarda komt van het Latijnse avis tarda, trage vogel. Dat klopt niet helemaal: de trap loopt bedachtzaam, maar vliegt verrassend snel. Lagunas de Villafáfila in Zamora is een van de beroemdste plekken van Europa om hem te zien, met een bezoekerscentrum dat helemaal om de steppe draait.
Veelgestelde vragen
Vragen over de grote trap
Wanneer zie je de balts van de grote trap?
Van half maart tot eind april, vooral in de vroege ochtend. Dan staan de mannetjes als witte bollen op de akkers.
Waar zie je grote trappen in Spanje?
In La Serena en de Llanos de Cáceres in Extremadura en bij Villafáfila in Zamora.
Is de grote trap de zwaarste vliegende vogel?
Hij hoort bij de zwaarste: grote mannetjes wegen meer dan vijftien kilo. Alleen een paar soorten, zoals de koritrap in Afrika, komen in de buurt.
Leefgebied · Spanje
