Gids · Feestdagen · December
December is de maand van de feesttafel, en de natuur levert er het beste voor: het wildseizoen loopt nog, de mosselen en oesters zijn op hun best en in Duitsland ligt de karper klaar voor kerstavond. In deze gids lees je wat er rond kerst en oud en nieuw in het seizoen is, hoe ze in de buurlanden feestvieren, en wat je tussen de feestdagen door in de natuur kunt zien.
Kort antwoord: in december zijn ree, hert, wild zwijn, haas en fazant in het seizoen, net als mosselen, oesters en sint-jakobsschelpen. Bestel kerstwild op tijd bij je poelier. In de kerstvakantie zie je in Nederland ruim twee miljoen overwinterende ganzen en in Zeeland soms pups van de grijze zeehond.
Wat is in december in het seizoen?
| Wat | Seizoen | Tip |
|---|---|---|
| Wild: ree, hert, wild zwijn, haas, fazant | Van ongeveer september tot januari | Rond de feestdagen is het druk bij de poelier: bestel ruim van tevoren |
| Mosselen | Juli tot en met april | Een makkelijk en betaalbaar feestgerecht voor een grote tafel |
| Oesters | Traditioneel van september tot en met februari | Klassiek voor oudejaarsavond; laat ze openen bij de visboer als je geen oestermes hebt |
| Sint-jakobsschelpen | In Frankrijk gevist van oktober tot half mei, per gebied verschillend | Kort bakken: een minuut per kant is genoeg |
| Karper | Het Duitse karperseizoen loopt door de winter | Het kerstgerecht van Beieren, Franken en delen van Saksen |
Wat er precies te koop is, verschilt per land en per jaar. Vraag je poelier of visboer wat er nu vers is en waar het vandaan komt.
Feestdagen in vier landen
| Nederland | Wild hoort voor veel mensen bij het kerstdiner: hertenbiefstuk, hazenpeper of een gestoofd stuk wild zwijn. Lees in onze gids wild kopen bij de poelier wat je bestelt en wanneer. |
| België | Volgens een peiling van VLAM uit december 2024 eet ongeveer een kwart van de Belgen met kerst minstens één keer wild. Wild en kalkoen zijn er de populairste vleessoorten op de kersttafel. |
| Duitsland | Op kerstavond eten veel families in Beieren, Franken en delen van Saksen karper. De traditie stamt uit de tijd dat de advent een vastentijd was en vlees niet mocht, vis wel. Wie een schub in zijn portemonnee bewaart, heeft volgens het bijgeloof het hele jaar geld. In het noorden staat vaker gans op tafel. |
| Frankrijk | Het réveillon, het feestmaal op kerstavond en oudejaarsavond, begint vaak met oesters en sint-jakobsschelpen. |
Natuur in de kerstvakantie
Tussen de feestdagen door even naar buiten? De winter is een verrassend goede tijd om dieren te zien.
| Wat | Waar | Lees meer |
|---|---|---|
| Ganzen | Van november tot en met februari verblijven er ruim twee miljoen ganzen in Nederland, op weilanden en langs de kust | Ganzen kijken in Nederland |
| Pups van de grijze zeehond | December en januari, in de Waddenzee en Zeeland. Bekijk ze altijd van een afstand | Zeehonden spotten in Zeeland |
| Wild zwijn en edelhert | December is de paartijd van het wilde zwijn. Op de Veluwe zie je ze vanaf de wildobservatieposten | Wild spotten op de Veluwe |
| Flamingo’s en gieren | Ga je in de winter naar het zuiden? Vanaf half december baltsen de flamingo’s in de Camargue, en in de Causses beginnen de gieren met hun baltsvluchten | Flamingo’s in de Camargue · Gieren in de Causses |
Cadeautips voor natuurliefhebbers
- Een goede verrekijker voor wie graag ganzen, zeehonden of herten kijkt.
- Een veldgids of natuurboek over de vogels of zoogdieren van de Lage Landen.
- Een oestermes en een stevige handschoen voor wie oesters zelf wil openen.
- Een gietijzeren braadpan voor stoofgerechten van wild.
Veelgestelde vragen
Vragen over de feestdagen
Welk wild eet je met kerst?
Populair zijn hertenbiefstuk, reerug, hazenpeper, fazant en stoofvlees van wild zwijn. Al dit wild is in december in het seizoen.
Wanneer moet je kerstwild bestellen?
Zo vroeg mogelijk, liefst een paar weken van tevoren. Rond de feestdagen is wild gewild en kan de poelier uitverkocht raken.
Zijn oesters en mosselen in december in het seizoen?
Ja. Het mosselseizoen loopt van juli tot en met april, en december valt midden in het traditionele oesterseizoen.
Waarom eten Duitsers karper met kerst?
Vroeger was de advent een vastentijd waarin vlees niet mocht, maar vis wel. Karper werd al sinds de middeleeuwen in kloostervijvers gekweekt en was betaalbaar. Vooral in Beieren, Franken en Saksen is het nog steeds het kerstgerecht.
Welke dieren kun je in de kerstvakantie zien?
In Nederland vooral ganzen, die in de winter met ruim twee miljoen tegelijk overwinteren, en op de Veluwe wilde zwijnen en edelherten. In de Waddenzee en Zeeland worden in december en januari pups van de grijze zeehond geboren.
Bekijk per maand wat er in de natuur en de keuken gebeurt in onze seizoenskalender.
