Vogel · Ardennen
Ciconia nigra
● IUCN: niet bedreigd · beschermd
De verlegen neef van de bekende witte ooievaar. Waar de witte ooievaar op daken en palen bij mensen broedt, zoekt de zwarte ooievaar juist de stilte van oude bossen en heldere beken.
| Leefgebied | Rustige oude bossen met beken en vennen |
| Lengte | Ongeveer 1 meter, spanwijdte tot 2 meter |
| Aanwezig | Maart tot september |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Zwart verenkleed met groene en paarse glans, witte buik, rode snavel en poten |
| Dieet | Vissen, kikkers, salamanders en waterinsecten uit beken en vennen |
| Nest | Een groot takkennest hoog in een oude boom, diep in het bos |
Waar kom je ze tegen?
| België | De beboste valleien van de Ardennen en de Famenne |
| Nederland | Vooral als doortrekker in voor- en najaar |
| Tip | In de zomer zie je ze soms hoog cirkelen boven de bossen, op warme luchtstromen |
Wist je dat de zwarte ooievaar in de Ardennen enkele decennia geleden helemaal verdwenen was? Sinds de jaren tachtig broedt hij er weer, nu de bossen rustiger en de beken schoner zijn.
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
De zwarte ooievaar is een trekvogel. Hij overwintert in Afrika, ten zuiden van de Sahara, en keert in het voorjaar terug naar zijn broedgebied. Verstoring rond het nest is funest: een paar dat zich bedreigd voelt, kan zijn nest verlaten.
| Maart – april | Terugkeer uit Afrika |
| April – juli | Broedtijd: drie tot vijf jongen |
| Augustus – september | Vertrek naar Afrika |
Kaart III van IV
Rol in het ecosysteem
De zwarte ooievaar is een graadmeter voor gezonde bossen. Hij heeft drie dingen nodig: oude, dikke bomen voor zijn nest, rust in de broedtijd, en schone beken vol vis en amfibieën. Waar hij broedt, is het bos dus in goede staat.
Kaart IV van IV
Verhalen & cultuur
De witte ooievaar is beroemd als brenger van baby’s en als gelukbrenger op het dak. De zwarte ooievaar kreeg nooit zo’n rol in het volksgeloof: hij leefde te verborgen. Juist daarom is hij voor natuurliefhebbers in België een begeerde waarneming, het geheim van de diepe Ardense bossen.
Veelgestelde vragen
Vragen over de zwarte ooievaar
Wat is het verschil met de witte ooievaar?
De zwarte ooievaar is grotendeels zwart met een witte buik, leeft schuw in oude bossen en broedt in bomen. De witte ooievaar broedt juist dicht bij mensen.
Waar overwintert de zwarte ooievaar?
In Afrika, ten zuiden van de Sahara. Hij is van maart tot september in Europa.
Broedt de zwarte ooievaar in Nederland?
Heel zelden. In Nederland zie je hem vooral als doortrekker. In België broedt hij in de Ardennen.
Leefgebied · België
