Schaaldier · Atlantische kust
Pollicipes pollicipes
● Gevoelig voor overoogst · streng beheerd
Ze zien eruit als kleine hoefjes van een dinosaurus op een leren steeltje. Eendenmosselen, in het Spaans percebes, groeien op de rotsen waar de Atlantische golven het hardst slaan. Juist daar zijn ze het lekkerst, en juist daarom zijn ze zo duur: rond de kerst behoren ze tot de kostbaarste zeevruchten van Spanje.
| Leefgebied | Blootgestelde rotsen in de branding, tussen hoog- en laagwater |
| Grootte | Meestal 3–8 cm lang, in dichte trossen |
| Actief | Vastzittend; filtert voedsel uit het water als de golven eroverheen slaan |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Dichte trossen met een leerachtige, donkere steel en daarop een witgrijs ‘hoefje’ van kalkplaatjes |
| Verwar niet met | De gewone mossel; ondanks de naam is de eendenmossel geen schelpdier maar een schaaldier, familie van krabben en zeepokken |
| Dieet | Plankton en kleine deeltjes, die hij met veerachtige pootjes uit het golvende water vangt |
Waar kom je ze tegen?
Moeilijkheid: ●●●●● Goed te doen
Bij laagwater zie je de trossen vanaf veilige rotsen of kliffen; ga nooit de branding in.
| Galicië | De Costa da Morte: Cabo Vilán bij Camiñas en de Punta do Roncudo bij Corme |
| Ook goed | De kust rond Cedeira en Cabo Ortegal, en de rotskusten van Asturië |
| Tip | Het oogsten is alleen toegestaan voor percebeiros met een vergunning; kijk, maar pluk niet |
Wist je dat de naam eendenmossel uit een middeleeuwse mythe komt? Men dacht dat brandganzen uit deze schelpjes groeiden, omdat niemand hun nesten in het hoge noorden had gezien.
Kaart II van IV
Levenscyclus
Een eendenmossel begint zijn leven als een minuscule, vrij zwemmende larve in het plankton. Na een paar weken zoekt de larve een plek om zich voorgoed vast te hechten, het liefst op de steel van een volwassen eendenmossel. Zo ontstaan de dichte trossen. Daarna zit hij zijn hele leven op dezelfde rots en vangt hij voedsel met veerachtige pootjes, telkens als een golf over hem heen spoelt.
| Voorjaar – zomer | Voortplanting; larven in het plankton |
| Zomer – najaar | Larven hechten zich vast op rotsen en andere eendenmosselen |
| 1 à 2 jaar | Groeien tot eetbare grootte |
| Winter | Zware stormen; de trossen zitten muurvast |
Wanneer zie je ze het best?
| jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec |
| stormseizoen · alleen van veraf | rustige zee · laagwater · beste tijd | najaar & kerst | |||||||||
■ Goede kans ■ Redelijke kans ■ Lastig
Kaart III van IV
Van zee tot bord
In Galicië worden percebes geoogst door percebeiros, een van de gevaarlijkste beroepen aan zee. Ze werken bij laagwater op rotsen die door de golven gebeukt worden. De oogst is streng geregeld door de lokale vissersgilden: alleen wie een vergunning heeft mag oogsten, er gelden dagelijkse quota en sommige rotsen blijven een tijd gesloten om te herstellen. Daardoor is de stand in Galicië goed op peil gebleven.
De beste percebes zijn kort en dik, met een stevige steel. Hoe ruiger de zee waar ze groeien, hoe voller de smaak, en hoe hoger de prijs.
Seizoenen en bereiding verschillen per regio en per jaar. Vraag je visboer wat er nu vers is.
Kaart IV van IV
Recept & traditie
Percebes cocidos
| Water | Zeewater of flink gezouten water met een laurierblad, aan de kook gebracht |
| Koken | De percebes erin; zodra het water weer kookt nog ongeveer een minuut, dan direct afgieten |
| Opdienen | Warm, in een doek gewikkeld, zonder saus |
| Eten | Het hoefje vastpakken, de huid van de steel losdraaien en het roze vlees eraf trekken; let op, ze spuiten |
Percebes worden zo puur mogelijk gegeten: alleen kort gekookt, zodat de zilte smaak van de oceaan blijft. Op kerstavond en oudejaarsavond staan ze in veel Spaanse gezinnen op tafel, en de prijzen op de vismarkt schieten dan omhoog. In Cedeira en Corme worden in de zomer percebe-feesten gehouden, waar je ze vers van de rotsen proeft.
Veelgestelde vragen
Vragen over de eendenmossel
Is een eendenmossel een mossel?
Nee. Het is een schaaldier, familie van de zeepokken en verder ook van krabben en kreeften.
Waarom zijn percebes zo duur?
Ze groeien op rotsen in de woeste branding, waar het oogsten gevaarlijk is, en de oogst is streng beperkt. Rond de feestdagen is de vraag bovendien enorm.
Hoe eet je percebes?
Pak het hoefje vast, draai de huid van de steel los en trek het roze vlees eruit. Ze worden alleen kort gekookt in zout water.
