Gids · Duitsland · Herfst
Bij zonsondergang vullen de lucht en de velden zich met trompetgeschal. Duizenden kraanvogels komen in lange linten aanvliegen om samen in ondiep water te overnachten. In de herfst rusten er in Duitsland 200.000 tot 300.000 kraanvogels op weg naar het zuiden. In deze gids lees je waar en wanneer je dat spektakel het best ziet.
Wanneer trekken de kraanvogels?
De eerste kraanvogels verzamelen zich al eind augustus, maar de grote aantallen komen pas in oktober. Zodra er een oostenwind in de rug staat, meestal vanaf half oktober, vertrekken ze in grote groepen naar het zuidwesten, richting Frankrijk en Spanje. Ook in het voorjaar, in maart, trekken ze over, maar dan minder geconcentreerd.
| Wanneer | Wat gebeurt er |
|---|---|
| Eind augustus – september | De eerste groepen verzamelen zich op de rustplaatsen |
| Oktober | Hoogtepunt: tienduizenden vogels per rustplaats |
| Vanaf half oktober – november | Vertrek naar het zuiden, vooral bij oostenwind |
| Maart | Terugtrek naar de broedgebieden |
De beste plekken
- Rügen en de Vorpommersche Boddenküste (Mecklenburg-Voor-Pommeren): een van de grootste rustgebieden van Europa. Het Kranich-Informationszentrum in Groß Mohrdorf is een goed startpunt, met uitleg en tips voor kijkplekken.
- Linum en het Rhin-Havelluch (Brandenburg): op zo’n uur rijden van Berlijn, met in topjaren 60.000 tot 70.000 kraanvogels. De visvijvers bij Linum zijn de bekendste slaapplaats.
- De Diepholzer Moorniederung (Nedersaksen): het dichtstbij voor wie uit Nederland komt, op een paar uur rijden van de grens.
Tip: veel rustgebieden hebben vaste kijkplekken en begeleide avondexcursies. Zoek op de website van het gebied of de NABU naar actuele tellingen: dan weet je waar de meeste vogels zitten.
Tips voor je bezoek
| Beste tijd | Het uur voor en na zonsondergang, als de vogels naar de slaapplaats vliegen; of bij zonsopkomst, als ze vertrekken |
| Afstand | Blijf 250 tot 300 meter van de vogels, en stap niet uit de auto vlak bij een groep op de akker |
| Meenemen | Verrekijker of telescoop, warme kleding en een thermosfles |
| Gedrag | Gebruik de vaste kijkplekken en loop niet de velden in |
Overdag eten de kraanvogels op geoogste maïs- en graanakkers in de omgeving. Rijd je er langs, blijf dan in de auto: die werkt als schuilhut. Wie geluk heeft, ziet in dezelfde gebieden ook een zeearend boven het water jagen.
Vogelgriep en droogte. In de herfst van 2025 stierven door vogelgriep naar schatting zo’n 40.000 kraanvogels op de westelijke trekroute, onder meer bij Linum. Ook de droge zomers zijn zwaar voor de broedvogels. Zie je een dode of zieke vogel, raak hem dan niet aan en meld hem bij de gemeente of de veterinaire dienst. Houd je hond aangelijnd.
Veelgestelde vragen
Vragen over kraanvogels kijken
Wanneer zie je de meeste kraanvogels in Duitsland?
In oktober. Dan rusten er tienduizenden vogels op de grote rustplaatsen, voordat ze vanaf half oktober naar het zuiden vertrekken.
Waar zie je kraanvogels het dichtst bij Nederland?
In de Diepholzer Moorniederung in Nedersaksen, op een paar uur rijden van de grens.
Hoe laat moet je gaan kijken?
Rond zonsondergang, als de vogels naar hun slaapplaats vliegen, of vroeg in de ochtend, als ze vertrekken.
Hoe dichtbij mag je komen?
Houd 250 tot 300 meter afstand. Kraanvogels zijn schuw, en een opgeschrikte groep verliest energie die ze nodig hebben voor de trek.
Leefgebied · Duitsland
