Zoogdier · Veluwe
Sciurus vulgaris
● IUCN: niet bedreigd · in NL beschermd
Een rode flits tussen de dennen, met een pluimstaart die als roer en deken tegelijk dient. De eekhoorn is een van de bekendste bosbewoners, en een onvermoeibare verzamelaar.
| Leefgebied | Naald- en gemengde bossen, parken en tuinen |
| Gewicht | 250–350 gram |
| Actief | Overdag |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Leefgebied | Bossen met naaldbomen, eiken en beuken; ook grote parken |
| Herkenning | Roodbruine tot donkerbruine vacht, witte buik, pluimstaart en in de winter duidelijke oorpluimen |
| Dieet | Zaden uit dennenappels, noten, eikels, beukennootjes, knoppen, paddenstoelen |
| Nest | Een bolvormig nest van takjes hoog in een boom: de kobel |
Niet elke eekhoorn is rood: de kleur varieert van oranjerood tot bijna zwart. Een eekhoorn kan zijn achterpoten draaien, waardoor hij met de kop naar beneden een boomstam af kan klimmen.
Waar kom je ze tegen?
| Veluwe | In vrijwel alle bossen |
| Rest van Nederland | Bossen, landgoederen en stadsparken met oude bomen |
| Tip | Zoek onder dennen naar afgeknaagde kegels: ‘gestripte’ dennenappels verraden een eekhoorn |
Wist je dat een eekhoorn geen winterslaap houdt? Op koude dagen blijft hij wel langer in zijn kobel, maar tussendoor gaat hij op zoek naar zijn verstopte voorraad.
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
In de herfst is de eekhoorn druk met het verstoppen van voedsel. Hij begraaft noten en eikels één voor één op honderden plekken en vindt die later terug met zijn geheugen en zijn reukzin. Niet allemaal: een deel vergeet hij.
| Januari – maart | Paartijd; wilde achtervolgingen door de boomtoppen |
| Voorjaar – zomer | Een of twee worpen van drie tot vijf jongen |
| Herfst | Voorraad aanleggen |
| Winter | Oorpluimen en dikke vacht; leven van de voorraad |
Kaart III van IV
Rol in het ecosysteem
Die vergeten voorraad is precies waarom de eekhoorn zo belangrijk is. Uit de eikels, beukennootjes en hazelnoten die hij niet terugvindt, groeien nieuwe bomen. Zo plant de eekhoorn, zonder het te weten, een deel van het bos van de toekomst. Tegelijk is hij prooi voor de havik en de boommarter.
Eekhoornbruggen: op sommige plekken hangen touwbruggen over wegen, zodat eekhoorns veilig kunnen oversteken. Het verkeer is een van de grootste gevaren voor eekhoorns in Nederland.
Kaart IV van IV
Verhalen & cultuur
Ratatoskr, de roddelende eekhoorn
In de Noorse mythologie staat Yggdrasil, de wereldboom die alle werelden verbindt. Op en neer langs de stam rent een eekhoorn: Ratatoskr. Hij brengt boodschappen over tussen de adelaar in de top en de draak bij de wortels, en maakt de ruzie tussen die twee met zijn geroddel steeds erger. Een eekhoorn die nooit stilzit: de oude Scandinaviërs kenden het dier goed.
Veelgestelde vragen
Vragen over de eekhoorn
Houdt een eekhoorn een winterslaap?
Nee. Op koude dagen blijft hij langer in zijn nest, maar hij komt regelmatig naar buiten om van zijn verstopte voorraad te eten.
Is een zwarte eekhoorn een andere soort?
Nee. De kleur van de rode eekhoorn varieert van oranjerood tot bijna zwart. Het blijft dezelfde soort.
Mag ik een eekhoorn in de tuin voeren?
Een beetje ongezouten noten in de winter kan geen kwaad. Zet een drinkschaaltje neer en zorg dat het voer niet te bereiken is voor katten.
Hoe heet het nest van een eekhoorn?
Een kobel: een bolvormig nest van takjes, bekleed met mos en gras, hoog in een boom.
Leefgebied · Nederland
