Zoogdier · Bergen
Ursus arctos
● In Spanje bedreigd · strikt beschermd
Dertig jaar geleden leefden er in het Cantabrisch gebergte nog maar zo’n honderd beren, verdeeld over twee geïsoleerde groepen. Nu zijn het er rond de 370. Asturië is daarmee een van de beste plekken in West-Europa om een wilde bruine beer te zien, vanaf een uitkijkpunt hoog boven de dalen.
| Leefgebied | Steile, beboste berghellingen met beuken, eiken en open weiden |
| Gewicht | Mannetjes meestal 100–200 kg, vrouwtjes 70–120 kg; kleiner dan Noord-Europese beren |
| Actief | Vooral vroeg in de ochtend en in de avondschemering |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Bruin tot goudbruin, met een bult tussen de schouders en ronde oren; de Cantabrische beer is kleiner en lichter gebouwd dan beren uit Scandinavië of Rusland |
| Dieet | Grotendeels plantaardig: gras, kersen, bosbessen, hazelnoten, beukennootjes en eikels; daarnaast mieren, aas en soms vee of bijenkasten |
| Sporen | Brede pootafdrukken met vijf tenen, omgewoelde mierenhopen en krabsporen op bomen |
Waar kom je ze tegen?
Moeilijkheid: ●●●●● Lastig
Vanaf een goed uitkijkpunt, met een telescoop en geduld, zie je in het voor- en najaar met redelijke kans een beer op de hellingen aan de overkant.
| Asturië | Natuurpark Somiedo, rond Pola de Somiedo, het Valle del Lago en het dal van Saliencia |
| Ook goed | Proaza en Teverga aan de Senda del Oso, en Fuentes del Narcea |
| Tip | Kijk vanaf de weg of een uitkijkpunt; ga nooit naar een beer toe en blijf op de paden |
Wist je dat beren in het milde Cantabrische klimaat soms nauwelijks een winterslaap houden? Vooral mannetjes zijn in zachte winters ook in januari af en toe buiten te zien.
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
Beren leven alleen, behalve moeders met jongen, die anderhalf jaar bij hun moeder blijven. In de winter rusten ze in een hol tussen rotsen, waar ook de jongen geboren worden. In het voorjaar grazen ze op de open weiden en zoeken ze een partner. In de zomer eten ze kersen en bessen, en in de herfst eten ze zich vol aan hazelnoten, beukennootjes en eikels om vet op te bouwen voor de winter.
| December – maart | Winterrust; geboorte van de jongen in het hol |
| April – juni | Grazen op open hellingen; paartijd |
| Juli – augustus | Kersen en bessen, vaak in dichter bos |
| September – november | Vetmesten met noten en eikels |
Wanneer zie je ze het best?
| jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec |
| winterrust | voorjaar · goede tijd | zomer | herfst · goede tijd | naar het hol | |||||||
■ Goede kans ■ Redelijke kans ■ Lastig
Kaart III van IV
Rol in het ecosysteem
De beer is een tuinman van het bos. Hij eet enorme hoeveelheden vruchten en verspreidt de zaden via zijn uitwerpselen, vaak kilometers verderop. Door mierenhopen en rottende stammen om te woelen, maakt hij voedsel vrij voor kleinere dieren. En wat hij laat liggen van een kadaver, komt ten goede aan gieren, vossen en kevers.
Twee groepen worden één: lang waren de beren in het westen en oosten van het gebergte van elkaar gescheiden. Nu de aantallen groeien, trekken beren weer tussen beide gebieden heen en weer. Dat is goed nieuws voor de genetische gezondheid van de populatie.
Kaart IV van IV
Verhalen & cultuur
De beer en de aardbeiboom
Het wapen van Madrid toont een beer die eet van een aardbeiboom, el oso y el madroño. Het beeld ervan op de Puerta del Sol is een bekende ontmoetingsplek. In Somiedo leven beren naast eeuwenoude brañas: zomerweiden met stenen herdershutten onder een dak van riet of brem, de teitos. Daar ontmoeten boeren, beren en natuurtoeristen elkaar nu, na eeuwen waarin de beer vooral als vijand werd gezien.
Veelgestelde vragen
Vragen over de bruine beer in Spanje
Hoeveel beren leven er in het Cantabrisch gebergte?
Volgens de laatste landelijke telling rond de 370, verspreid over Asturië, León, Cantabrië, Palencia en Galicië.
Waar zie je beren in Spanje?
Het best in Natuurpark Somiedo in Asturië, vanaf uitkijkpunten boven de dalen. Ook rond Proaza, Teverga en Fuentes del Narcea worden ze regelmatig gezien.
Is het gevaarlijk om te wandelen in berengebied?
Het risico is heel klein. Beren mijden mensen. Blijf rustig als je er een ziet, loop langzaam achteruit weg en ga nooit op een moeder met jongen af.
Op berenpad? Lees onze gids bruine beren zien in Asturië, met de beste plekken in Somiedo en hoe je kijkt zonder te storen.
