Zoogdier · Bos & heide
Canis lupus
● IUCN: niet bedreigd · beschermd
Ruim een eeuw lang was de wolf uit West-Europa verdwenen. Sinds 2000 is hij terug in Duitsland, en vanuit daar trok hij verder naar Nederland en België. Geen dier roept zoveel emoties op als de wolf.
| Leefgebied | Grote bos- en heidegebieden, maar zeer aanpasbaar |
| Gewicht | 30–50 kg |
| Actief | Vooral schemering en nacht |
Kaart I van IV
Ecologisch paspoort
| Herkenning | Grijsbruine vacht, lichte snuit en keel, rechtop staande driehoekige oren, hangende staart met donkere punt |
| Verschil met hond | Langere poten, smallere borst en een rechte rug; loopt vaak in een rechte lijn |
| Dieet | Vooral reeën, edelherten, wilde zwijnen en moeflons |
Waar kom je ze tegen?
| Duitsland | Vooral in het noorden en oosten, zoals de Lausitz, Brandenburg en Nedersaksen |
| Nederland | Onder meer de Veluwe en Drenthe |
| Bij een ontmoeting | Blijf staan, maak je groot, praat luid en trek je rustig terug; houd je hond aangelijnd |
Kaart II van IV
Gedrag & seizoen
Wolven leven in een roedel: een ouderpaar met hun jongen van de laatste één of twee jaar. Een roedel heeft een groot territorium van vaak meer dan 200 vierkante kilometer. Jonge wolven trekken op een gegeven moment weg om een eigen gebied te zoeken, soms honderden kilometers ver. Zo bereikten wolven vanuit Duitsland ook Nederland.
| Januari – maart | Paartijd |
| April – mei | Vier tot zes welpen in een hol |
| Zomer – herfst | De welpen leren jagen met de roedel |
| Voorjaar | Jonge wolven trekken weg |
Kaart III van IV
Rol in het ecosysteem
Als toppredator beïnvloedt de wolf het hele bos. Herten en zwijnen worden waakzamer en verspreiden zich meer, waardoor jonge bomen op sommige plekken beter kunnen opgroeien. Wolven pakken vaak zieke, zwakke of jonge dieren, en hun prooiresten zijn voedsel voor vossen, raven, kevers en zeearenden. Tegelijk zorgt de terugkeer voor spanning, vooral bij schapenhouders: goede rasters en waakhonden helpen schade te voorkomen.
Kaart IV van IV
Verhalen & cultuur
In de sprookjes van de gebroeders Grimm, verzameld in Duitsland, is de wolf de grote boosdoener: hij misleidt Roodkapje en eet de zeven geitjes. Dat beeld van de ‘grote boze wolf’ heeft eeuwenlang bepaald hoe mensen over hem dachten. Tegelijk staat de wolf in andere verhalen voor zorg en kracht, zoals in de Romeinse legende van de wolvin die Romulus en Remus zoogde. Zijn terugkeer dwingt ons opnieuw te kijken naar een dier dat we vooral uit verhalen kenden.
Veelgestelde vragen
Vragen over de wolf
Is de wolf gevaarlijk voor mensen?
Wolven zijn van nature schuw en gaan mensen uit de weg. Ontmoet je er een, blijf dan staan, maak je groot, praat luid en trek je rustig terug. Voer wolven nooit.
Sinds wanneer is de wolf terug?
In Duitsland sinds 2000, in de Lausitz. Daarna verspreidde hij zich verder, en sinds enkele jaren leven er ook vaste roedels in Nederland.
Wat eet een wolf?
Vooral reeën, edelherten, wilde zwijnen en moeflons. Soms ook schapen als die niet goed beschermd zijn.
